6 kilometer lange brug over IJsselmeer zal Amsterdam en Almere met elkaar verbinden
Door Jitske Bokhoven
ALMERE – Bekend met de doordeweeks erg lange files in de richting van Amsterdam? Waarschijnlijk wel, deze files zijn niet te missen vanuit Almere, welke kant u ook opgaat (met uitzondering van het noorden). Een dagelijkse reis in de spits van Almere naar Amsterdam is een hele onderneming waar u behoorlijk wat tijd voor moet nemen. Daarom zien de twee steden de noodzaak in van een IJmeerverbinding: een brug van circa 6 kilometer lang over het IJsselmeer die Amsterdam en Almere aan elkaar verbindt. Op 14 december vorig jaar overhandigden zeven maatschappelijke organisaties en regionale overheden de ‘Toekomstvisie IJmeer' aan de ministers Peijs, Dekker en Zalm.
Plannen
De deelnemende organisaties zijn: Natuurmonumenten, ANWB, Staatsbosbeheer, Gemeente Almere, Gemeente Amsterdam, Provincie Noord-Holland en Provincie Flevoland. In 2003 ontstond er een samenwerkingsverband tussen deze diverse relevante bestuursorganen en maatschappelijke organisaties om gedurende 2004 te verkennen of deze samenwerking kon leiden tot creatieve oplossingen voor de in en om het IJmeer spelende problemen. Deze samenwerking resulteerde in het rapport ‘Verkenning IJmeer 2004'. Vorig jaar werd er gewerkt aan de gezamenlijke toekomstvisie op het gebied.
In de visie worden de bouw van woningen en de aanleg van infrastructuur en recreatievoorzieningen verbonden met de benodigde investeringen in de natuurwaarden van het IJmeer. De overtuiging is dat er zonder versterking van de natuur geen verstedelijking kan plaatsvinden en andersom zonder verstedelijking ook geen versterking van de natuur. In de visie staat dat zonder ingrijpen de ecologische waarden van het IJmeer steeds verder zullen verslechteren. Als er met maatregelen een krachtig impuls aan het ecosysteem wordt gegeven zal er zo'n veerkrachtig gebied ontstaan dat Almere zonder onoverkomelijke schade aan het natuurgebied in westelijke richting kan uitbreiden. Tegelijk is duidelijk dat voor Almere een oplossing moet komen voor de toekomstige groei van het aantal inwoners.
Het kabinet heeft aangegeven alle grote infrastructurele projecten in Nederland te willen toetsen aan hun mogelijkheden voor een zogenaamde PPS-vorm, een publiek-private samenwerking. Dit houdt in dat de overheid en het bedrijfsleven samen de verantwoordelijkheid dragen voor een project. Advies- en ingenieursbureau Oranjewoud onderzoekt in opdracht van het Platform Bereikbaar Noordvleugel in hoeverre samenwerking tussen bedrijfsleven en overheden een impuls kan geven aan de IJmeerverbinding.
In het Platform Bereikbaarheid Noordvleugel werken de Gemeente Amsterdam, het Regionaal Orgaan Amsterdam (ROA), Provincie Noord-Holland, Provincie Flevoland en Rijkswaterstaat werken als het Platform Bereikbaarheid Noordvleugel samen om de bereikbaarheid van het noordelijk deel van de Randstad te verbeteren.
Noodzaak
Sinds haar ontstaan in 1975 is Almere uitgegroeid tot een stad met ruim 178.000 inwoners. Voor Almere is de brug een noodzakelijke voorwaarde om na 2010 invulling te geven aan verdere groei van zo'n 85.000 woningen. De IJmeerverbinding moet zorgen voor een betere bereikbaarheid van de Randstad, dus geen urenlange files meer. Een groot deel van de inwoners van Almere kiest nu al voor de trein om in de hoofdstad te komen. Maar ook de treinen zitten in de spits behoorlijk vol. Daarom moet de brug niet alleen een oplossing bieden voor het wegverkeer, maar zou een spoorverbinding ook van belang zijn.
Naast de huidige drukt op de wegen richting Amsterdam, moet de brug en oplossing zijn voor de extra drukte die zal ontstaan door de bouw van de 85.000 nieuwe huizen rond het IJmeer bij Almere. De jonge stad groeit zo hard dat de bouw van deze nieuwe woningen niet achterwege kan blijven. De brug moet een symbool worden van een nieuwe band tussen de twee steden die elkaar kunnen aanvullen op het gebied van woongebieden, werkgelegenheid en voorzieningen.
Problemen
Natuurlijk gaat zo'n groot plan met de nodige problemen gepaard. Zo maken de bewoners van IJburg zich grote zorgen over de mogelijke komst van een weg- en spoorverbinding tussen Almere en Amsterdam. De bewoners vrezen voor geluidsoverlast, filevorming en sluipverkeer. Ook de spoorwegverbinding die door IJburg zou moeten lopen verontrust ze.
“In 2003 kocht ik een woning op een beloofd groen en milieuvriendelijk IJburg. In juni 2004 lees ik tot mijn grote verbazing in de krant over de plannen voor een IJmeerverbinding”, zegt Xandra Lammers van de Werkgroep IJmeerbrug. “En ik was niet de enige die verbaasd was. De meeste IJburgers waren niet op de hoogte van de eventuele komst van de IJmeerverbinding. Als de plannen doorzetten krijg ik een hele andere buurt dan verwacht. IJburg wordt dan een doorgangswijk voor verkeer.”
Met de Werkgroep IJmeerbrug is Lammers vanaf 2004 al bezig om de waarheid over de plannen van de IJmeerverbinding boven tafel te krijgen. “Tot nu toe hebben we alleen maar al het nieuws goed gevolgd. Maar na de overhandiging van de toekomstvisie gaan we ook echt actie ondernemen”, zegt Lammers. Zij richtte samen met een aantal andere bewoners de werkgroep op om de mensen bewust te maken van de plannen. “Wij willen dat de politiek zich duidelijk uitspreekt over de situatie. Er komen nog handtekeningenlijsten. Als de plannen toch doorgaan, gaan we zeker actie voeren in Den Haag. Desnoods schakelen we rechtshulp in om ons doel te bereiken.”
Naast de verontruste bewoners van IJburg mag niet worden vergeten dat het IJmeer een natuurgebied is. Wanneer er bouwplannen worden gemaakt met betrekking tot een natuurgebied roept dit altijd verzet op van diverse milieuorganisaties. Nederlands grootste natuurorganisatie, Natuurmonumenten, heeft de handdoek echter al in de ring gegooid. De vereniging zag de bouw van IJburg als aantasting van de natuur. Zij hoopt door middel van goede afspraken verdere aantasting van de natuur te voorkomen en met behulp van investeringen te werken aan natuurbehoud van het gebied. Bovendien zou de omstreden aanleg van een weg tussen de A6 en de A9, dat vlak langs het natuurgebied het Naardermeer zou lopen, door de bouw van de IJmeerverbinding niet meer nodig zijn.
Toekomst
Uit de verkenning IJmeer en de bijbehorende visie is gebleken dat de plannen veel gevolgen hebben voor het IJmeer. Zo wordt er in de visie niet alleen rekening gehouden met de bouwplannen voor nieuwe woningen in Almere, maar ook met het ontstaan van een ‘dubbelstad', Amsterdam Almere. Deze moet bijdragen aan ontwikkelingen met betrekking tot werkgelegenheid en infrastructuur. Ook beschrijft de visie een flinke toename van de recreatie in het gebied door de komst van een groot aantal nieuwe woningen aan het IJmeer. Voor bescherming van het natuurgebied moeten volgens de visie maatregelen worden getroffen die de ecologische waardes van het gebied versterken.
De brug zal een bijdrage leveren aan een betere bereikbaarheid van Almere vanuit en richting Amsterdam voor zowel wegverkeer als openbaar vervoer. Voor de inwoners van Almere betekent dit niet meer urenlang in de file staan tijdens de spits. Door de aanleg van een spoorverbinding zal bovendien ook een treinreis richting de hoofdstad eenvoudig en snel verlopen. Met toekomstige recreatievoorzieningen en een beloofde versterking van de natuurwaarden lijkt de IJmeerverbinding voor Almere een ware droom.